Amasci.net

Slično kao što imamo temu o pirotehničkim smjesama (http://amasci.net/index.php?topic=334.0), otvaram i temu u vezi eksplozivnih tvari. Ovdje također vrijedi da članovi obrate pozornost na pravila, ali ukratko - naglasak nije na načinu upotrebe (pogotovo ne u smislu izrade eksplozivnih naprava!), nego više na samom dobivanju i svojstvima eksplozivnih tvari.

---

   (http://www.amasci.net/syntheses/images/syntheses/nitrocellulose-synthesis-5.jpg)   (http://www.ebi.ac.uk/chebi/displayImage.do;jsessionid=A105DE91D5F7143D79061D5E863E0283?defaultImage=true&imageIndex=0&chebiId=53325&dimensions=400)

Počeo bih sa spominjanjem nitroceluloze, s obzirom da sam već na više mjesta govorio o njoj, te s obzirom da imamo već i opisanu sintezu ovdje (http://www.amasci.net/syntheses/nitrocellulose-synthesis.php?lang=hrv).

Radi se o vrlo lako zapaljivom spoju koji se dobiva nitriranjem celuloze. Obično dolazi u obliku žućkastih vlakana, sličnih samoj celulozi. Nitroceluloza nije osjetljiva na trenje i udarce, ali zato izgara čim dođe u kontakt s plamenom ili užarenim predmetima, što je prikazano na ovoj snimci (http://www.youtube.com/watch?v=rhGGScvGJDU). Primjetite kako je izgaranje potpuno, tj. ne nastaje dim, te nema nikakvog ostatka na pločici nakon izgaranja. Zbog toga je i poznata kao smokeless powder, ili bezdimni barut.

Metil etil keton peroksid (MEKP) je organski peroksid koji dolazi u obliku bezbojne uljaste tekućine relativno specifičnog (meni osobno, prilično neugodnog) mirisa. Najčešće dolazi u obliku linearnog dimera, iako postoje i drugi oblici ove tvari.

Razrijeđene otopine ove tvari (30-60%) koriste se kao katalizatori u proizvodnji fiberglass-a i sličnih materijala. U većim koncentracijama je eksplozivan, iako je nešto manje osjetljiv na trenje i udarce od aceton peroksida.

U radu s metil etil keton peroksidom treba biti izuzetno oprezan, ne samo zbog eksplozivnosti, nego i otrovnosti.

   (http://www.amasci.net/korisnicki-upload/MEKP-1.jpg) (http://www.amasci.net/korisnicki-upload/MEKP-1.jpg)      (http://www.amasci.net/korisnicki-upload/MEKP-2.png) (http://www.amasci.net/korisnicki-upload/MEKP-2.png)
   _{(klik na slike za veći prikaz)}

Metil etil keton peroksid prikazan na slici iznad dobiven je tako da je u ledenoj kupci postepeno pomiješano unaprijed ohlađenih 23 mL vodikovog peroksida (w=30%) sa isto tako ohlađenih 16 mL metil etil ketona. Tada je postepeno dodavano 10 mL klorovodične kiseline (w=19%) pri čemu se pazilo da temperatura ne naraste iznad 5 °C. S obzirom da klorovodična kiselina služi samo kao katalizator, vjerojatno se mogla koristiti i manja količina od navedene. Nakon što se sva klorovodična kiselina dodala, staklenka je ostavljena u frižideru 24 h, te je rezultat prikazan na slici iznad. MEKP je odvojen pipetom i dodan u zasićenu otopinu natrijevog hidrogenkarbonata, te nakon toga u destiliranu vodu. Time se neutralizirala prisutna klorovodična kiselina, odnosno isprao konačan produkt. Ovom metodom dobiveno je oko 4 mL metil etil keton peroksida. Vjerojatno se moglo dobiti i više da se koristio čišći metil etil keton, ali poanta ovdje nije bila dobiti veliku količinu MEKP-a, nego tek dovoljno da se ispitaju neka njegova poznatija svojstva.

---

Izvor: Tema o MEKP-u (http://www.sciencemadness.org/talk/viewthread.php?tid=20) na sciencemadness.org.

Na ovoj snimci (http://www.youtube.com/watch?v=NE-LUlKW4jc) vidi se rezultat detonacije male količine MEKP-a upijenog u drvo. Na ovoj (http://www.youtube.com/watch?v=ko1wglWqNyc) pak se snimci vide karakteristične nakupine MEKP-a u vodi.

Zanimljiva sinteza, a i zvuk na videu je dobar  :thumbup: