naprijed »

Ugljen (ugljen s visokim postotkom ugljika (C) u sebi). Ugljen je jednostavni amfortni ugljik. Dobiva se spaljivanjem organskom materijala (većinom drvo) bez prisustva kisika. Ja koristim oni za obični ugljen za roštilj. Ako je potrebno za barut, bitno je naglasiti da je bolje da bude ugljen od mekog drveta. Na kartonskoj vrećici piše da ima toliko i toliko posto ugljika u sebi; ali ako je bolje drvo i tvrđe ima i više ugljika u sebi. To jednostavno možete znati tako da što ga skuplje platite time je i bolje. Cijena je za 2-3 kila oko 20-30kn.

Može se dobit ugljen s visokim postotkom ugljika ovako; uzme se neka limena posuda, koja mora biti plosnatijeg oblika i koja je zatvorena sa svih strana. Unutra se ubaci par komadića drva, pa se zatvori. Poklopac se probuši, da izlazu plinovi, a dolje se zagrijava. Kad počnu izlaziti plinovi, nakon nekog malog vremena obavezno je zapaliti s upaljačem poviše rupe. Kad se izgasi, znate da je gotovo, pa pričekajte da se ohladi i smrvite ugljen. Postoji drveni i kameni ugljen, kojega je moguće nabaviti gdje su velike peći, primjerice cementara. Ja sam uzeo kameni ugljen s jedne hrpe napuštene vojarne, gdje se je on ložio u kotlove za centralno grijanje.

Aktivni ugljen nije po svojoj prilici smrvljeni običan ugljen. Nisam siguran da se može u kućnoj izradi improvizirati. Za dobiti ga čistoga, treba uhvatiti kakvog medicinara jer se ugljen koristi kod nekih otrovanja. Moj je izvađen iz gas maske i stavljen u salvetu i u staklenku i u tišini proslavio već nekoliko rođendana. Aktivni ugljen je ugljen vrlo velike specifične površine, pa zato i osobito velike moći adsorpcije za plinove, pare i koloidne čestice. Dobiva se pougljenjivanjem drveta, lignita, kostiju i drugog organskog materijala. Adsorptivna moć ovisi o načinu primjene, strukturi ugljika i udjelu nečistoća. Poroznost mu se povećava aktiviranjem, a to se provodi upotrebom aditiva i obradbom vodenom parom ili ugljičnim dioksidom pri 800 do 900°C. Najčešće se upotrebljava za adsorpciju nepoželjnih plinova (u gas-maskama) i dekoloriranje (pročiščavanje i obrada) kapljevina (otpadne vode), gdje se uredno može kupiti na kile, za mijenjanje filtera velikih bazena za skladište vode.

[h]

Ugljen je smeđa do crna čvrsta tvar koja nastaje pougljenjivanjem biljnih ostataka u tlu pri uvjetima visokog tlaka i temperature i bez prisutnosti kisika. Danas iskopan ugljen star je između 200 i 300 milijuna godina. Tada su postojala prostrana močvarna područja s bujnom vegetacijom (klima je bila toplija nego danas). U takvom okolišu (voda niskog pH vrlo siromašna kisikom) mikroorganizmi vrlo polagano razgrađuju organsku tvar. Gomilaju se celuloza i lignin, netopljivi sastojci biljaka koji su u inače teško razgradivi, nastaje treset. Očuvanju tih ostataka pogodovalo je povremeno poplavljivanje tih biljnih zajednica (podizanje morske razine) tijekom kojih je taložen mineralni sediment. Ugljen se obično nalazi u 'sendvič' slojevima ugljen – sedimentne stijene – ugljen – sedimentne stijene. Svaki sloj taloži se tijekom tisuća godina. U ugljenu nema životinjskih ostataka jer uvjeti ne podržavaju mineralizaciju životinjskih leševa. Osim površinskim taloženjem, slojevi treseta (preteča ugljena) dospjeli su dublje pod površinu Zemlje raznim geološkim procesima gdje su djelovanjem visoke temperature i tlaka pougljenili.
Prvo nestaju karakteristične molekule (celuloza) uz smanjivanje sadržaja kisika i vodika. Povećava se udio aromatskog ugljika (ugljika u aromatskim strukturama). Na kraju se gube hlapljive komponente poput vode, ugljikova monoksida i dioksida, lakih ugljikovodika... S vremenom, naravno, ako uvjeti dopuštaju, ugljen evoluira od lignita koji je po strukturi još sličan drvetu do antracita, rijetkog, ali najboljeg ugljena po energijskim osobinama.
Od lignita do antracita raste sadržaj ugljika, povećava se tvrdoća i smanjuje reaktivnost. Reaktivnost je povezana s površinom (reakcije se zbivaju na površini, što je površina veća to su reakcije brže). Ugljen je općenito vrlo porozan i ima veliku površinu, ali antracit je najkompaktniji s najmanjom površinom jer je 'preživio' najveće temperature i tlakove.
Molekulska struktura ugljena je dosta istraživana (u pitanju su veliki novci), no još je dosta nejasnoća. Čitav komad ugljena, pa ni njegov neznatni djelić, ne može se prikazati jednom formulom, ipak, nešto čemu vjerojatno nalikuje 'molekula ugljena' ili njezin fragment, prikazano je na slici 1. Antracit bi imao više kondenziranih aromatskih sustava, a lošije vrste ugljena su bogatije heteroatomskim skupinama (kisik, dušik, sumpor) i alifatskim bočnim ograncima. Kad smo već kod toga, da spomenem da sadržaj sumpora jako utječe na kvalitetu ugljena, samim tim i na cijenu. Više sumpora znači i više štetnih produkata gorenja (oksidi sumpora).
I nešto o upotrebi ugljena. Osim izravno kao gorivo, od ugljena se može dobiti i niz korisnih produkata. Zagrijavanjem ugljena nastaje sintetički plin, bogat metanom i energijom (ΔH približno -20 000 kJ/m3). Vodeni plin nastaje reakcijom ugljena i pregrijane vodene pare. Produkt je smjesa ugljikova monoksida, ugljikova dioksida i vodene pare. Točan sastav ovisi o uvjetima dobivanja. Iz vodenog plina može se dobiti vodik ili sintetizirati čitav niz važnih industrijskih spojeva (amonijak, metanol, metan...), čak i benzin.


Da, može se kupiti u knjižarama u obliku ugljenih štapića.

Što se tiče aktivnog ugljika, šetajući po jednom vele centru naišao sam na filtere koji se koriste u kućnim napama za odvod nečistog zraka. Sve nape koje nisu spojene direktno na cijev i izlaz vanka, već su samo stavljene na zid i pročišćavaju zrak i masnoće iz zraka zadržavaju cirkuliranjem, one ga koriste.

Nadalje..

Čađa (E152) je jedan od oblika kemijskog elementa ugljika. To je amorfni ugljikov prah (crna prašina) s česticama kuglastog promjera 10-80nm.
Čađa je važan industrijski proizvod. Kao sirovina služe ugljikovodici s velikim udjelom ugljika, kojih ima u naftnim proizvodima, prirodnom plinu i katranu.
Proizvod je nepotpuna izgaranja ili toplinskoga raspada organskih tvari na visokim temperaturama; reakcija traje od nekoliko sekundi i prekida se hlađenjem (uštrcavanjem vode). Osim ugljika, proizvedena čađa sadrži i male udjele kisika, vodika i sumpora, već prema uvjetima proizvodnog procesa.
Primjenjuje se kao ojačavajuće sredstvo u proizvodnji gume (više od 90% količina), u prvom redu za automobilsku industriju, a manji se dio upotrebljava kao crni pigment u industriji boja, lakova, plastike i dr..

Inače koristio sam je u ovom opisanom pokusu pravljenja crnoga baruta pod „Razno“ i pokazala mi se jako dobra, mada sam je skupio s kućnog dimnjaka (gdje je rezultat izgaranja drva), a ne s tvorničkog dimnjaka ili negdje gdje je izgara nafta koja se koristi u svrhu grijanja nekih ostrojenja ili slično.

[Kameni ugljen]

Kameni ugljen, kojega na jednom napuštenom vojnom objektu ima u velikim količinama (nekoliko desetaka tona), jer je služio da se putem velikih peći grije cijelokupni kompleks, uzeo sam nekoliko kila.
Informacije sam dobio da je dovezen iz Bosne.
Ako nekom treba, nije problem poslati:)
Inače, najveću kalorijsku moć ima od sveg krutog goriva, jer se na njemu tali željezo, pravi cement, ložu koksove peći, prije je bio glavni pogon parnih vagona, itd..

Inače, iz šale sam napravio barut s njim, usitnio ga i mogu vam reći da je žestoko brže izgorio nego li s drvenim ugljenom.

 

 

 

Ipričavam se zbog posebnih postova, al zbog javljanja "Forbiden 414" bio sam prisiljen ovako slati...